نــــکاتی از جـــایـــزه نـــوبــل
اصل جوایز نوبل متشکل از ۵ جایزه است: نوبل فیزیک، نوبل شیمی،
نوبل پزشکی، نوبل ادبی و نوبل صلح. اما از سال ۱۹۶۸ به بعد، جایزه ششمی هم به این
جوایز اضافه شد. بانک مرکزی سوئد به مناسبت سالگرد سی صدمین سال تاسیس، هزینه
جایزه جدیدی را به بنیاد نوبل اهدا کرد تا نوبل اقتصادی هم بوجود آید.
ماهاتما گاندی هیچ گاه نوبل نبرده است
از سال ۱۹۳۷، گاندی ۵ بار نامزد دریافت جایزه نوبل شد.
آخرین نامزدی او چند هفته بعد از ترور او در ژانویه سال ۱۹۴۸ صورت گرفت. در آن سال جایزه
صلح نوبل به هیچ شخصی تعلق نگرفت، چرا که کمیته در آن زمان اعلام کرد هیچ شخص
مناسب زنده ای برای دریافت جایزه طلح نوبل وجود ندارد.
برای خانواده کوری، دریافت جوایز نوبل امری خانوادگی بوده است
در سال ۱۹۰۳ ماری کوری به عنوان اولین زن به همراه همسر خود پیر کوری
جایزه نوبل فیزیک را بردند. هشت سال بعد ماری دومین جایزه نوبل را خودش به تنهایی
و در شیمی برد. در سال ۱۹۳۵ ایرن، دختر ماری و پیر، جایزه نوبل شیمی را با همسرش فردریک
ژولی اشتراکی برد. در سال ۱۹۶۵ هنری لابوسه، داماد ماری و پیر جایزه
صلح نوبل را از آن خود کرد.
همسر سابق آلبرت انیشتین پول جایزه نوبل انیشتین را دریافت کرد
همسر اول انیشتین میلوا ماریک – Mileva Marić خود یک
دانشمند بود که بعد از ازدواج با آلبرت در سال ۱۹۰۳ خود را مشغول بزرگ کردن دو پسر
خود کرد و از علم دست کشید. در سال ۱۹۱۴ انیشتین خانواده خود را ترک کرد و به
برلین رفت. دو سال پیش از این اتفاق، انیشتین و دختر عمویش السا رابطه خود را با
هم آغاز کرده بودند که بعد از آن انیشتین میلوا را تحت فشار قرار داد تا طلاق
بگیرد. بعد از ۵ سال درگیری، آنها به این نتیجه رسیدند که انیشتین با دریافت
هر جایزه نوبلی، پول آن را به دو پسر خود بدهد. میلوا این مسئله را پذیرفت و پس از
دریافت جایزه نوبل در سال ۱۹۲۲ در زمینه فیزیک، انیشتین پول آن را به
همسر سابق خود منتقل کرد.
چند نفر از قبول نوبل سر باز زدند
این اتفاق نادر بوده اما افتاده است. در سال ۱۹۶۴ ژان پل سارتر از دریافت نوبل
ادبی سرباز زد. در سال ۱۹۷۳ لِ دوک تو رهبر کمونیست ویتنام بصورت مشترک جایزه نوبل را با
هنری کیسنجر برای پیمان صلح پاریس دریافت کردند. کیسنجر جایزه را پذیرفت اما تو این
جایزه را نپذیرفت چرا که معتقد بود هیچ صلح واقعی میان آنها بعد از جنگ ویتنام
بوجود نیامده است. بوریس پاسترناک نویسنده رمان دکتر ژیواگو هم در سال ۱۹۵۸ جایزه ادبی نوبل را تصاحب کرد
اما به خاطر فشار دولت شوروی نتوانست آن را قبول کند.
تنها ۴۳ از برندگان نوبل زن بوده اند
از سال ۱۹۰۱ تا ۲۰۱۲، تعداد ۸۶۳ نفر برنده جایزه نوبل شده اند
که تنها ۴۳ نفر از آنها زن بوده اند. بیشتر جوایز زن ها مربوط به جوایز
نوبل صلح بوده است.
خانم شیرین عبادی نخستین ایرانی و همچنین نخستین زن مسلمان بود که برنده جایزه صلح نوبل شد. ۱۶۵ نفر از جمله شیرین عبادی نامزد دریافت این جایزه بودند.
زیباترین رنگ ها رنگ خداست